Site Sahibi

Ahmet KAHYA

Matematik Öğretmeni

beni tanıyın


 


MERAK ETTİKLERİNİZ?

Soru: Satrançta henüz acemi düzeyindeyim ama öğrenmek için büyük bir istek duyuyorum bunun için bana tavsiye edebileceğiniz bir kitap var mı?
Cevap: Capablanca tarafından yazılmış olan “Satrancın Esasları” kitabı sizin için uygun bir kitaptır. Eski dünya satranç şampiyonu'nun yazdığı bu kitap konuları sade bir şekilde anlatmasıyla ünlü.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satrançta ilerleyen bilgisayarlar yakın bir gelecekte insanları tamamen yenebilecek mi? Ve de satrancın geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz?
Cevap: Artık tüm satranççılar bilgisayarların insanları yeneceği konusunda hemfikir. Yakında Kramnik ile bilgisayar bir maç yapacak ve Kramnik bilgisayarın favori olduğunu kabul etmiş durumda. Bu durumda bize Karpov'un sözünü tekrar etmek düşüyor; “Arabalar atletlerden daha hızlı koşuyor ama biz yine de yarışmaya devam ediyoruz!”

------------------------------------------------------------------------------

Soru: "Şah" demeden mat olur mu?
Cevap: Turnuva kurallarına göre oyun esnasında "şah" diyerek rakibi uyarmanıza gerek yok. Aksi bu hatalı bir hareket olarak kabul edilir. Turnuva oyuncuları çekilen şahı zaten görürler. Görmezlerse de hamle geri alınır çünkü şah yemek yoktur. Dolayısıyla "şah" demeden mat olur ve öyle olmak zorundadır!

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satrançta oyuna hakim olmak için orta alanı ele geçirmek gerekir biliyorum. Ama bunu en doğru nasıl yaparım?
Cevap: Öncelikle açılışta yaptığınız hamlelerin merkez kontrolüne yönelik olmasına dikkat etmelisiniz. Atlar kenarlardan değil ortalardan çıkmalı, merkeze mümkün olduğunca çok er getirmelisiniz vs. Örneğin merkez karelerinde 2 eriniz olursa merkezde üstünsünüz demektir. Bunu başarmak için de c erinin yardımını zaman zaman alabilirsiniz. c3 ve d4 sürüşü en tipik olandır. Bununla beraber rakibiniz de sizin gibi düşünüp merkezi ele geçirmeye çalışacağından tabii ki merkez üstünlüğü elde etmenin garantisi olamaz.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Ben tek başınayım ve satranç oynamayı seviyorum. Tek başıma nasıl antrenman yaparım? Satrancımı geliştirmek için neler yapmalıyım?
Cevap: Satranç kitabı okuyarak satrancını geliştirebilirsiniz. Ayrıca satranç köşesindeki derslere bakabilirsiniz. Öğrendiğiniz yeni şeyleri oyunlarınızda uygulamaya çalışın ve oyunlarınızı dikkatle analiz edin. Bu konuda bilgisayardan da yardım alabilirsiniz.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: 50 hamle kuralında her iki tarafın da hamleleri sayılıyor mu?
Cevap: Hayır sadece bir tarafın hamleleri sayılıyor. Satrançta taraflardan sadece birinin hamle yapması bazı teknik anlatımlarda yarım hamle olarak kabul edilir. Örneğin bilgisayarların ne kadar ilerisini hesapladığını ifade etmek için 13 yarım hamle gibi bir ifade kullanılabilir. Bu 6.5 hamle anlamına gelmektedir. Sonuç olarak 50 hamlenin dolması için hem beyaz hem siyah 50 hamle yapmalı.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Çoban matı nasıl yapılır?
Cevap: 1.e4 e5 2.Vh5 Ac6 3.Fc4 Af6 4.Vxf7 mat (Çoban Matı), veya 1.e4 e5 2.Fc4 Fc5 3.Vf3 Ac6 4.Vxf7 matı da çoban matıdır. http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml adresinden kullanılan notasyonu öğrenebilirsiniz.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Online (başkalarıyla) satranç oynayabileceğimiz ama yüklenebilen bir program var mıdır ?
Cevap: www.playchess.com adresinden chessbase'in ürettiği ara yüzle online satranç oynayabilirsiniz. Programın Türkçe seçeneği de bulunmaktadır.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Ben zamanımı aktif olarak geçirmek ve beyin jimnastiği yapabilmek amacıyla satranç oynamak istiyorum ,sadece taşların adını biliyorum. Kaynak kitaba ihtiyacım var. Bu konuda bana yardımcı olur adres gösterirseniz mutlu olacağım.
Cevap:http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/cocuklar.shtml linkinden size yararlı olacak derslere ulaşabilirsiniz. Ayrıca internette ve arkadaşlarınızla da satranç oynamanızda fayda var.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Arkadaşlarım kaleyi ters çevirip oynuyorlar. Bunun sebebi nedir?
Cevap: Etrafta fazla vezir yoksa vezir çıkan oyuncu kalesini ters çevirerek vezir gibi kullanabilir.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Pat olması için 16 ve ya 32 hamle kuralı duydum. Doğru olan hangisi?
Cevap: 16 ve 32 hamle kuralı diye bir şey yok. Doğrusu şu: 50 hamle boyunca er sürüşü yapılmaz veya taş alınmazsa oyun berabere biter. Rakibin tek şahı sizin de tek kaleniz varsa 50 hamlede mat etmeniz lazım. Ama örneğin bir eriniz varsa er sürdüğünüz anda 50 hamle saymaya baştan başlarsınız. Bu taş alışlar için de geçerli.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satrançla ilgili olacak benim sorum. 8 tane vezir taşınız var bunlar birbirini yemeyecek şekilde yerleştirilecek. Cevap verirseniz memnun olurum. Şimdiden teşekkürler.
Cevap: 12 değişik cevap vardır. www.math.utah.edu/~alfeld/queens/all.gif
adresinden çözümlere ulaşabilirsiniz.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Oyunculardan birinin şahı tehdit altındayken farkına varmayıp şahı korumak veya kaçmak yerine alakasız bir hamle yapsa diğer oyuncu kazanmış sayılır mı, mat olmuş olur mu?
Cevap: Böyle bir durumda imkansız dediğimiz hamle geri alınır ve oyun kural dahilindeki bir hamleyle devam eder. Satrançta şah kapmak gibi bir şey yoktur.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satrançta kiş ne demektir? Lütfen bir de kiş'in İngilizce karşılığını yollarsanız sevinirim.
Cevap: Kiş “şah” çekmektir, yani şahı tehdit etmek. Nadiren bu ifade kullanılır. Yanılmıyorsam Fransızca’dan geliyor. İngilizce “check”

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Ben üniversitede seçmeli ders olarak satranç öğreniyorum ?? veya !! gibi işaretleri göstermişti hocamız. Güzel hamle falan gibi anlamları varmış. Bu işaretlerin açıklamalarını nasıl bulabilirim?
Cevap: Satranç işaretlerinin önemlileri şöyledir:
! iyi hamle
!! çok iyi hamle
? kötü hamle
?? çok kötü hamle
!? dikkate değer hamle
?! şüpheli hamle
+ şah çekiş
# mat
+/= beyaz hafif üstün
+/- beyaz iyidir
+- beyaz kazanç konumda
=/+ siyah hafif üstün
-/+ siyah üstün
-+ siyah kazanç konumda

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Eski dönemlerde satrançta fillerin, diyagonal düzlemde yalnızca iki kare ilerleyebildikleri söyleniyor bu doğru mu? Eğer doğruysa fillerin bugünkü hareketine geçilmesine kim karar verdi, bu gibi kararlar nasıl alınır. Sizce oyunun bu şekilde hızlandırılması kalitesini nasıl etkilemiş olabilir, mesela eski haliyle oyun içinde daha karmaşık kombinezonlar, daha gizli stratejiler geliştiriliyor olabilir mi? Ayrıca satrançtaki diğer taşlar içinde böyle değişiklikler yapılmış mıdır? Yapılmışsa bunları kısaca açıklarsanız sevinirim.
Cevap: Sanırım fil, bugünkü hareket kabiliyetine 1700’lü yıllarda ulaştı. Böyle kural değişiklikleri genel bir ihtiyaçtan doğuyor. Büyük olasılıkla filin hareketi geçmiş zamanda hantal bulundu ve oyunu canlandırmak için değişiklik yapıldı. Fil bugünkü özelliğine kavuştuktan sonra da rok kuralı ortaya çıktı. Çünkü filin güç kazanmasıyla Fc4 ve Ag5 ile gelen saldırılar tehlikeli oluyordu. Bu sebepten şaha biraz güvenlik açısından yardımcı olmak gerektiği anlaşıldı. Geçerken alma kuralı da karşılıklı sürüşlerle konumun tıkanmasını engellemek amacıyla konulmuştur. Herhalde bu tür kurallar önde gelen satranççılar tarafından yapılıyor ve diğer oyunular tarafından da benimseniyordu. Yazılan satranç kitapları ile de kuralların da kabulü sağlanıyordu şüphesiz.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satranç tahtası üzerindeki en kısa mat kaç hamlede olmaktadır? Tüm olasılıklar dahilinde.
Cevap: En kısa mat 2 hamlededir. Şu şekilde: Beyaz şahın yanındaki filin önündeki piyonu iki sürer, Siyah şahın önündeki piyonu bir sürer. Beyaz, şah atının önündeki piyonu iki sürer ve Siyah veziriyle şah çekerek mat eder. Satranç notasyonuyla ifadesi şöyledir: 1.f4 e6 2.g4 Vh4 mat

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Benim elimde çok güzel taşlar olup rakibimin hiç güzel taşı olmuyor ama tam şah mat edecekken yanlış bir hamle yapıyorum ve pat oluyor. Bunu engellemek için ne yapabilirim? Başka bir sorum daha var satrancımı nasıl ilerletebilirim? Çevremdekiler bana göre çok zayıf.
Cevap: Rakip şahı çok sıkıştırmak pata yol açabilir. Özellikle de rakip şah tek başına kaldıysa. En basit yol elinizde yeterince taş varsa şah çeke çeke mat etmektir. Oynayarak belli bir yere kadar satancınızı ilerletebilirsiniz ama gerçekten ilerlemek istiyorsanız satranç kitabı okumalısınız. Daha sonra bu kitaplardan okuduklarınızı tahta başında uygulamaya çalışın. Başta her öğrendiğiniz gerçekleşmez ama zaman içerisinde ilerleme olacaktır. "Satrancın Esasları" isimli kitap size uygun olacaktır.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Sadece iki at tek şahı mat eder mi?
Cevap: Tek şahı olan taraf yanlış oynamazsa oyun beraberedir. Ama örneğin sadece şahı olan taraf ısrarla köşelere giderse mat dizilebilir.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Tek şah kalınca kaç hamlede mat etmeli?
Cevap: Bu soru kafalarda epey karmaşa yaratmaktadır. Kural şudur: 50 hamle boyunca oyunda taş alınmaz veya er sürülmezse oyun berabere olur. Dolayısıyla rakibin tek şahı kalmış olsa bile bir er sürüldüğünde baştan elliye kadar saymak zorunludur. 16 hamle diye bir kural kesinlikle yoktur.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Merak ediyorum da satrançta tek bildiğim kısa yollu mat çoban matı o da dört hamlede oluyor bunun gibi rakibi kandırıcı hareketler var mı?
Cevap: Satranç literatüründe satranç tuzakları altında pek çok kitap yazılmıştır. Çoban matı bunların bu tuzakların en basitidir. Yalnız unutulmamalıdır ki çoban matı zayıf oyuncuların daha zayıf oyuncuları yenmek için kullandığı yanlış bir yöntemdir. Pek çok değişik açılışta rakibin hatasından veya bir tuzağa düşmesinden doğan pek çok değişik üstünlük elde etme yolu vardır ve bunlar temelde bu açıdan çoban matından farklıdır.
Basit bir tuzak şudur. 1.e4 c5 2.d4 cxd4 3.Af3 e5 4.Axe5?? (çok kötü hamle)
4...Va5 ve e5'teki at kaybedilir. Burada e5'teki er zehirlidir.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satrançta rok hangi durumlarda yapılamaz, eğer rakibin son taş olarak sadece şahı kaldıysa kaç hamlede pat olur ve geçerken alma kuralı nedir?
Cevap: Rok atabilmek için şu şartlar gereklidir.
1) Şah ile rok atacağımız kale kıpırdamamış olmalı.
2) Rok atacağımız sırada şah çekilmemiş olmamalı.
3) Şahın geçeceği veya ulaşacağı kare tehdit altında olmamalı.
4) Şah ile kale arasında taş bulunmamalı.
Satrançta şöyle bir berabere kuralı vardır: 50 hamle boyunca er sürülmez veya taş alınmazsa konum berabere olur. Oyunculardan birinin tek şahı kaldığında da üstte olan taraf 50 hamle içinde mat etmelidir. Tabii şu unutulmamalı ki, her bir er sürüşünde 50 hamle kuralı baştan sayılmaya başlanır. 16 hamle kuralı veya 16 kez arka arkaya şah ile berabere diye kurallar yoktur.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Tahtada bir vezirim varken yeni bir tane çıkabilir miyim?
Cevap: Veziriniz olduğu halde yeni vezir çıkabilirsiniz. Tahtada bu şekilde bir tarafın 9 tane veziri olabilir. Aynı şekilde yine tahtada ikiden çok at veya fili olabilir.

------------------------------------------------------------------------------

Soru: Satranç ustaları için kullanılan terimler nelerdir?
Cevap: Ünvanların açılımları şöyledir: IM = International Master = Uluslararası Usta, GM = Grandmaster = Büyükusta. Ayrıca Bayanlar içinde WFM, WIM ve WGM (W = Women = Bayan) ünvanları vardır.

------------------------------------------------------------------------------

Kaynak: Bilim Teknik Dergisi Satranç Köşesi

 

 

[başa dön]

İSTANBUL'DA HAVA

ISTANBUL


 
Anasayfa Rehberlik Matematik Satranç İzcilik Ziyaretçi Defteri

Son Güncelleme: 11.12.2014 17:38
Copright©2006-2015 Tüm hakları saklıdır.
 

İngiltere Günlüğüm

Ahmet Kahya Gezileri