|
MERAK ETTİKLERİNİZ?
Soru: Satrançta henüz acemi
düzeyindeyim ama öğrenmek için büyük bir istek duyuyorum bunun için
bana tavsiye edebileceğiniz bir kitap var mı?
Cevap: Capablanca tarafından yazılmış olan “Satrancın Esasları”
kitabı sizin için uygun bir kitaptır. Eski dünya satranç
şampiyonu'nun yazdığı bu kitap konuları sade bir şekilde anlatmasıyla
ünlü.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satrançta ilerleyen
bilgisayarlar yakın bir gelecekte insanları tamamen yenebilecek mi?
Ve de satrancın geleceği hakkında ne düşünüyorsunuz?
Cevap: Artık tüm satranççılar bilgisayarların insanları yeneceği
konusunda hemfikir. Yakında Kramnik ile bilgisayar bir maç yapacak
ve Kramnik bilgisayarın favori olduğunu kabul etmiş durumda. Bu
durumda bize Karpov'un sözünü tekrar etmek düşüyor; “Arabalar
atletlerden daha hızlı koşuyor ama biz yine de yarışmaya devam
ediyoruz!”
------------------------------------------------------------------------------
Soru: "Şah" demeden mat
olur mu?
Cevap: Turnuva kurallarına göre oyun esnasında "şah" diyerek rakibi
uyarmanıza gerek yok. Aksi bu hatalı bir hareket olarak kabul
edilir. Turnuva oyuncuları çekilen şahı zaten görürler. Görmezlerse
de hamle geri alınır çünkü şah yemek yoktur. Dolayısıyla "şah"
demeden mat olur ve öyle olmak zorundadır!
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satrançta oyuna hakim olmak için orta alanı ele
geçirmek gerekir biliyorum. Ama bunu en doğru nasıl yaparım?
Cevap: Öncelikle açılışta yaptığınız hamlelerin merkez kontrolüne
yönelik olmasına dikkat etmelisiniz. Atlar kenarlardan değil
ortalardan çıkmalı, merkeze mümkün olduğunca çok er getirmelisiniz
vs. Örneğin merkez karelerinde 2 eriniz olursa merkezde üstünsünüz
demektir. Bunu başarmak için de c erinin yardımını zaman zaman
alabilirsiniz. c3 ve d4 sürüşü en tipik olandır. Bununla beraber
rakibiniz de sizin gibi düşünüp merkezi ele geçirmeye çalışacağından
tabii ki merkez üstünlüğü elde etmenin garantisi olamaz.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Ben tek başınayım ve satranç oynamayı seviyorum. Tek başıma
nasıl antrenman yaparım? Satrancımı geliştirmek için neler
yapmalıyım?
Cevap: Satranç kitabı okuyarak satrancını geliştirebilirsiniz.
Ayrıca satranç köşesindeki derslere bakabilirsiniz. Öğrendiğiniz
yeni şeyleri oyunlarınızda uygulamaya çalışın ve oyunlarınızı
dikkatle analiz edin. Bu konuda bilgisayardan da yardım
alabilirsiniz.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: 50 hamle kuralında her iki tarafın da hamleleri
sayılıyor mu?
Cevap: Hayır sadece bir tarafın hamleleri sayılıyor. Satrançta
taraflardan sadece birinin hamle yapması bazı teknik anlatımlarda
yarım hamle olarak kabul edilir. Örneğin bilgisayarların ne kadar ilerisini hesapladığını ifade etmek için 13 yarım hamle gibi bir
ifade kullanılabilir. Bu 6.5 hamle anlamına gelmektedir. Sonuç
olarak 50 hamlenin dolması için hem beyaz hem siyah 50 hamle
yapmalı.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Çoban matı nasıl yapılır?
Cevap: 1.e4 e5 2.Vh5 Ac6 3.Fc4 Af6 4.Vxf7 mat (Çoban Matı), veya
1.e4 e5 2.Fc4 Fc5 3.Vf3 Ac6 4.Vxf7 matı da çoban matıdır.
http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/ders15.shtml adresinden
kullanılan notasyonu öğrenebilirsiniz.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Online (başkalarıyla) satranç oynayabileceğimiz ama
yüklenebilen bir program var mıdır ?
Cevap: www.playchess.com adresinden chessbase'in ürettiği ara
yüzle
online satranç oynayabilirsiniz. Programın Türkçe seçeneği de
bulunmaktadır.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Ben zamanımı aktif
olarak geçirmek ve beyin jimnastiği yapabilmek amacıyla satranç
oynamak istiyorum ,sadece taşların adını biliyorum. Kaynak kitaba
ihtiyacım var. Bu konuda bana yardımcı olur adres gösterirseniz
mutlu olacağım.
Cevap:http://www.biltek.tubitak.gov.tr/satranc/sat/cocuklar.shtml
linkinden size yararlı olacak derslere ulaşabilirsiniz. Ayrıca
internette ve arkadaşlarınızla da satranç oynamanızda fayda var.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Arkadaşlarım kaleyi ters çevirip oynuyorlar. Bunun
sebebi nedir?
Cevap: Etrafta fazla vezir yoksa vezir çıkan oyuncu kalesini ters
çevirerek vezir gibi kullanabilir.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Pat olması için 16 ve ya
32 hamle kuralı duydum. Doğru olan hangisi?
Cevap: 16 ve 32 hamle kuralı diye bir şey yok. Doğrusu şu: 50 hamle
boyunca er sürüşü yapılmaz veya taş alınmazsa oyun berabere biter.
Rakibin tek şahı
sizin de tek kaleniz varsa 50 hamlede mat etmeniz lazım. Ama örneğin
bir
eriniz varsa er sürdüğünüz anda 50 hamle saymaya baştan başlarsınız.
Bu taş
alışlar için de geçerli.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satrançla ilgili olacak benim sorum. 8 tane vezir taşınız var
bunlar
birbirini yemeyecek şekilde yerleştirilecek. Cevap verirseniz memnun
olurum. Şimdiden teşekkürler.
Cevap: 12 değişik cevap vardır. www.math.utah.edu/~alfeld/queens/all.gif
adresinden çözümlere ulaşabilirsiniz.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Oyunculardan birinin şahı tehdit altındayken farkına varmayıp
şahı korumak veya kaçmak yerine alakasız bir hamle yapsa diğer
oyuncu kazanmış sayılır mı, mat olmuş olur mu?
Cevap: Böyle bir durumda imkansız dediğimiz hamle geri alınır ve
oyun kural dahilindeki bir hamleyle devam eder. Satrançta şah kapmak
gibi bir şey yoktur.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satrançta kiş ne demektir? Lütfen bir de kiş'in
İngilizce karşılığını yollarsanız sevinirim.
Cevap: Kiş “şah” çekmektir, yani şahı tehdit etmek. Nadiren bu ifade
kullanılır. Yanılmıyorsam Fransızca’dan geliyor. İngilizce “check”
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Ben üniversitede seçmeli ders olarak satranç
öğreniyorum ?? veya !! gibi işaretleri göstermişti hocamız. Güzel
hamle falan gibi anlamları varmış. Bu işaretlerin açıklamalarını
nasıl bulabilirim?
Cevap: Satranç işaretlerinin önemlileri şöyledir:
! iyi hamle
!! çok iyi hamle
? kötü hamle
?? çok kötü hamle
!? dikkate değer hamle
?! şüpheli hamle
+ şah çekiş
# mat
+/= beyaz hafif üstün
+/- beyaz iyidir
+- beyaz kazanç konumda
=/+ siyah hafif üstün
-/+ siyah üstün
-+ siyah kazanç konumda
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Eski dönemlerde satrançta fillerin, diyagonal düzlemde
yalnızca
iki kare ilerleyebildikleri söyleniyor bu doğru mu? Eğer doğruysa
fillerin bugünkü hareketine geçilmesine kim karar verdi, bu gibi
kararlar nasıl alınır. Sizce oyunun bu şekilde hızlandırılması
kalitesini nasıl etkilemiş olabilir, mesela eski haliyle oyun içinde
daha karmaşık kombinezonlar, daha gizli stratejiler geliştiriliyor
olabilir mi? Ayrıca satrançtaki diğer taşlar içinde böyle
değişiklikler yapılmış mıdır? Yapılmışsa bunları kısaca açıklarsanız
sevinirim.
Cevap: Sanırım fil, bugünkü hareket kabiliyetine 1700’lü yıllarda
ulaştı. Böyle kural değişiklikleri genel bir ihtiyaçtan doğuyor.
Büyük olasılıkla filin hareketi geçmiş zamanda hantal bulundu ve
oyunu canlandırmak için değişiklik yapıldı. Fil bugünkü özelliğine
kavuştuktan sonra da rok kuralı ortaya çıktı. Çünkü filin güç
kazanmasıyla Fc4 ve Ag5 ile gelen saldırılar tehlikeli oluyordu. Bu
sebepten şaha biraz güvenlik açısından yardımcı olmak gerektiği
anlaşıldı. Geçerken alma kuralı da karşılıklı sürüşlerle konumun
tıkanmasını engellemek amacıyla konulmuştur. Herhalde bu tür
kurallar önde gelen satranççılar tarafından yapılıyor ve diğer
oyunular tarafından da benimseniyordu. Yazılan satranç kitapları ile
de kuralların da kabulü sağlanıyordu şüphesiz.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satranç tahtası üzerindeki en kısa mat kaç hamlede
olmaktadır? Tüm olasılıklar dahilinde.
Cevap: En kısa mat 2 hamlededir. Şu şekilde: Beyaz şahın yanındaki
filin önündeki piyonu iki sürer, Siyah şahın önündeki piyonu bir
sürer. Beyaz, şah atının önündeki piyonu iki sürer ve Siyah
veziriyle şah çekerek mat eder. Satranç notasyonuyla ifadesi
şöyledir: 1.f4 e6 2.g4 Vh4 mat
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Benim elimde çok güzel taşlar
olup rakibimin hiç güzel taşı olmuyor ama tam şah mat edecekken
yanlış bir hamle yapıyorum ve pat oluyor. Bunu engellemek için ne
yapabilirim? Başka bir sorum daha var satrancımı nasıl
ilerletebilirim? Çevremdekiler bana göre çok zayıf.
Cevap: Rakip şahı çok sıkıştırmak pata yol açabilir. Özellikle de
rakip şah
tek başına kaldıysa. En basit yol elinizde yeterince taş varsa şah
çeke çeke mat etmektir. Oynayarak belli bir yere kadar satancınızı
ilerletebilirsiniz ama gerçekten ilerlemek istiyorsanız satranç
kitabı okumalısınız. Daha sonra bu kitaplardan okuduklarınızı tahta
başında uygulamaya çalışın. Başta her öğrendiğiniz gerçekleşmez ama
zaman içerisinde ilerleme olacaktır. "Satrancın Esasları" isimli
kitap size uygun olacaktır.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Sadece iki at tek şahı mat eder mi?
Cevap: Tek şahı olan taraf yanlış oynamazsa oyun beraberedir. Ama
örneğin sadece şahı olan taraf ısrarla köşelere giderse mat
dizilebilir.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Tek şah kalınca kaç hamlede mat etmeli?
Cevap: Bu soru kafalarda epey karmaşa yaratmaktadır. Kural şudur: 50
hamle boyunca oyunda taş alınmaz veya er sürülmezse oyun berabere
olur. Dolayısıyla rakibin tek şahı kalmış olsa bile bir er
sürüldüğünde baştan elliye kadar saymak zorunludur. 16 hamle diye
bir kural kesinlikle yoktur.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Merak ediyorum da satrançta tek bildiğim kısa yollu mat
çoban matı o da dört hamlede oluyor bunun gibi rakibi kandırıcı
hareketler var mı?
Cevap: Satranç literatüründe satranç tuzakları altında pek çok kitap
yazılmıştır. Çoban matı bunların bu tuzakların en basitidir. Yalnız
unutulmamalıdır ki çoban matı zayıf oyuncuların daha zayıf oyuncuları
yenmek için kullandığı yanlış bir yöntemdir. Pek çok değişik
açılışta rakibin hatasından veya bir tuzağa düşmesinden doğan pek
çok değişik üstünlük elde etme yolu vardır ve bunlar temelde bu
açıdan çoban matından farklıdır.
Basit bir tuzak şudur. 1.e4 c5 2.d4 cxd4 3.Af3 e5 4.Axe5?? (çok kötü
hamle)
4...Va5 ve e5'teki at kaybedilir. Burada e5'teki er zehirlidir.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satrançta rok hangi durumlarda yapılamaz, eğer rakibin
son taş olarak sadece şahı kaldıysa kaç hamlede pat olur ve geçerken
alma kuralı nedir?
Cevap: Rok atabilmek için şu şartlar gereklidir.
1) Şah ile rok atacağımız kale kıpırdamamış olmalı.
2) Rok atacağımız sırada şah çekilmemiş olmamalı.
3) Şahın geçeceği veya ulaşacağı kare tehdit altında olmamalı.
4) Şah ile kale arasında taş bulunmamalı.
Satrançta şöyle bir berabere kuralı vardır: 50 hamle boyunca er
sürülmez veya taş alınmazsa konum berabere olur. Oyunculardan
birinin tek şahı kaldığında da üstte olan taraf 50 hamle içinde mat
etmelidir. Tabii şu unutulmamalı ki, her bir er sürüşünde 50 hamle
kuralı baştan sayılmaya başlanır. 16 hamle kuralı veya 16 kez arka
arkaya şah ile berabere diye kurallar yoktur.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Tahtada bir vezirim varken yeni bir tane çıkabilir miyim?
Cevap: Veziriniz olduğu halde yeni vezir çıkabilirsiniz. Tahtada bu
şekilde bir tarafın 9 tane veziri olabilir. Aynı şekilde yine
tahtada ikiden çok at veya fili olabilir.
------------------------------------------------------------------------------
Soru: Satranç ustaları için kullanılan
terimler nelerdir?
Cevap: Ünvanların açılımları şöyledir: IM = International Master =
Uluslararası Usta, GM = Grandmaster = Büyükusta. Ayrıca Bayanlar
içinde WFM, WIM ve WGM (W = Women = Bayan) ünvanları vardır.
------------------------------------------------------------------------------
Kaynak: Bilim Teknik
Dergisi Satranç Köşesi
[başa dön] |
